Hart; symbool van eenheid

In gesprek met Kees Blase van HartFocusNL.

Op de terugreis na het interview heb ik zitten piekeren over de wijze waarop ik afscheid nam van Kees Blase. “Fijn dat ik je weer mocht ontmoeten” is een merkwaardige uitspraak naar iemand waar ik voor het eerst in mijn leven mee had kennis gemaakt. Ik vermoed dat het maken van hartcontact met Kees zo gemakkelijk verliep, dat het leek of ik een oude vriend terugzag.

Met collega-redactielid Jacobien samen had ik een gesprek met Kees Blase; de man achter HeartMath Nederland.

Ik had nog nooit eerder gehoord van HeartMath. Het leek me handig even te speuren op internet of ik iets kon vinden over HeartMath, alvorens ik zou afreizen naar de woonplaats van Kees Blase voor het interview. Toen ik de grote hoeveelheid informatie over HeartMath op mijn scherm zag verschijnen en de vele linken, was ik verbouwereerd.

Op de website van HeartMath las ik: “De werking van ons hart wordt sterk bepaald door onze emoties. Het hart heeft op zijn beurt weer een diepgaand effect op het functioneren van onze cognitieve functie, zoals de helderheid van ons denken, de strategische beslissingen die we nemen en de manier waarop we communiceren. Negatieve emoties zoals frustratie resulteren in een chaotisch hartritme, wat kan leiden tot verminderd functioneren van het brein (cortical inhibition). Focussen op een positieve dierbare herinnering leidt tot een harmonisch hartritme, wat resulteert in meer helderheid van denken (cortical facilitation). De verbinding tussen hart en brein kan door het individu beïnvloed worden, resulterend in significante verbeteringen in gezondheid, welbevinden en prestatie”. Dit alles leek me voldoende informatie voor een interessant gesprek met zinvolle informatie voor een kinesioloog.

“Kees, wat doe je precies?”

“Ik maak verbinding tussen wat er enerzijds wetenschappelijk bekend is over het hart, hartslagvariatie en wat we anderzijds in de praktijk van stressmanagement, therapie en leerprocessen nodig hebben voor een gezond functioneren. Het hart speelt een centrale rol in ons functioneren. Die rol is veel groter dan over het algemeen wordt aangenomen. Zo heeft het hart een centraal regelende functie in het lichaam. Daardoor is het meer dan een pomp van ons bloedvatenstelsel. Stress en blokkerende emoties leiden tot verandering van hartritme. Ons hele systeem heeft daar dan onder te lijden. Met specifieke HeartMath technieken kan het hartritme worden getraind, waardoor ons lichaam beter in relatie tot zichzelf kan functioneren en waardoor we gezond blijven. Ik verzorg op vele plaatsen in de wereld trainingen waarin wordt geleerd hoe je de HeartMath technieken kunt toepassen. Je kunt mijn werk samenvatten als: begeleiden in zelfsturing van emoties door middel van biofeedback van de hartslagvariatie.

Ik werk met deze methodiek voornamelijk op scholen en in gezondheidsinstellingen in Nederland. Ik ontdekte HeartMath toen ik als directeur van het Landelijk Centrum Stressmanagement zocht naar nieuwe effectieve methoden voor behandeling van burnout en een zinvolle opzet van stressmanagement.We leren managers dat ze stress kunnen managen met vergroten van hun repertoire aan reactiestijlen en met de eenvoudige technieken van HeartMath. We leren ze hoe ze uit oude pijn, bijvoorbeeld door een trauma veroorzaakt, kunnen komen zonder zware therapie. Als het al nodig is om aan oude pijn te werken, want dat is lang niet altijd. Het zelfherstellende vermogen van het lichaam wordt op een zodanige wijze actief gemaakt dat het blokkerende reactiepatroon van het oude programma verdwijnt. Ons brein werkt daardoor meer effectief. Cognitieve en emotionele functies worden optimaal geïntegreerd.”

“Kun je wat meer vertellen over de technieken die je gebruikt, wanneer iemand met een probleem bij je komt?”

“Op de eerste plaats werk ik niet aan een specifiek probleem maar aan de totale conditie van de mens. Ik begin met een cliënt ademhalingsoefeningen te laten doen, al dan niet gekoppeld aan dierbare herinneringen, en hem in contact te brengen met het fysieke hart. Ik geef instructie hoe hij ademhalingsoefeningen en hartwerking kan koppelen. Daardoor wordt het hartritme coherent. Die verandering veroorzaakt op zijn beurt een veranderde werking in het hormoonsysteem, in de neurotransmissie, in het biochemische systeem. Dit heeft vele positieve effecten, zoals helder denken, effectief kiezen bij dillemma’s, topprestaties leveren in sport, examens goed doorlopen en op allerlei andere vlakken tot goede prestaties komen.

Maar weet je, ik kan het jullie beter laten ervaren dan dat ik het als theoretische concept uitleg. Ik kan het beste overdragen door het jullie te laten ervaren.”

Even later zat Jacobien via een hartsensor aan haar oor gekoppeld aan de laptop van Kees. We konden op het scherm haar hartritme, in een grafiek verwerkt, volgen. Het was overduidelijk zichtbaar hoe het ritme gelijkmatiger werd, toen Kees ademhalingsoefeningen en aanwijzingen gaf met enkele HeartMath technieken. We waren snel overtuigd.

“Je noemt jezelf trainer?”

“Ja, ik coach en train mensen en teams om hen inzicht te geven in hun stressreacties en om daar effectiever mee om te gaan. Ik maak duidelijk dat het hart een centrale functie heeft in ons functioneren. Wat er vanuit de oude medische wetenschap bekend is over het hart, koppel ik aan de jongste neuroncardiologische bevindingen over het functioneren van het hart. De door ons gebruikte technieken noemen we peak performance technieken. We hebben er wereldwijd dertigduizend managers mee getraind. Het heeft zichzelf bewezen.”

“Wat heeft gezondheid met liefde te maken?”

“Alles! Ik kan het voorbeeld geven van mijn eigen moeder, die een hersenbloeding heeft gehad. In het ziekenhuis wist ze niet wie ze was, waarom ze er was en ze gedroeg zich onaardig tegenover een welwillende verpleegster, die ze niet mocht. Ik kwam bij haar, legde mijn arm om haar heen, zette dierbare muziek op, liet foto’s zien van de kleinkinderen en vertelde haar dat ik van haar hield, las met echte aandacht een brief voor van een zwager uit Nieuw Zeeland, en ze kon die brief begrijpen en zelfs in het Nederlands vertalen. Ik was verbijsterd over het effect van liefde op haar geheugen en de positieve werking op haar hersenen. Natuurlijk zorgde die verpleegster goed voor haar. Maar verzorging is nog geen liefde. In het verzorgingstehuis waar ze nu is, wordt veel met muziek gewerkt. Vooral muziek die de goede oude tijd doet herleven. Mijn moeder wordt lieverd genoemd en er wordt geknuffeld. Je ziet dat het een krachtige leeromgeving is voor demente bejaarden.”

“Moet een therapeut met zorg werken met zijn patiënt of met liefde?”

“Het woord liefde wordt in het nuchtere Nederland wat overdreven gevonden. Het gaat er mij om dat een therapeut vanuit zijn of haar hart werkt. Dat noem ik liefde. De therapeut leert de patiënt zijn hart gebruiken. In dat proces van je hart leren kennen, doe ik oefeningen met degenen die ik train. Met mensen van allerlei leeftijden. Dat zijn ook bijvoorbeeld kinderen op de basisschool.

In een behandeling met een klant werk ik vanuit mijn hart. Het voelt dan als liefde. Er is teveel angst, of misschien eerder verlegenheid voor deze liefde. Angst voor de liefde leidt tot controle. Waar controle is, is geen liefde. Vanuit verbinding met je hart bereik je meer. Bij kinderen gaat dat vaak makkelijker dan bij volwassenen.”

“Hoe leer je een kinesioloog om met liefde te werken?”

“Laat ik het woord ont-wikkelen gebruiken. Vaak wordt ontwikkelen gezien als steeds meer kennis opdoen en nieuwe technieken toevoegen. Bij mij is ont-wikkelen: steeds minder en zuiverder, meer gericht op de essentie, het loslaten van de overbodige ballast. Ik bedoel het als afpellen. Een kinesioloog gaat steeds zuiverder in op het probleem van zijn patiënt om de eerste onbalans te vinden waarop het probleem van de patiënt stoelt. Om het probleem zuiver en klein te duiden, helpt hartcoherentie zoals ik dat hiervoor heb beschreven. Het proces van het probleem bij die ander laten is een vorm van professioneel werken met liefde. De patiënt moet het werk doen. Jouw liefde en vakkennis steunen hem daarbij. Hoe meer je als behandelaar de ander leidt in het zelf oplossen van zijn probleem, hoe beter je werkt. Het is nodig je te beperken om de ander zelf maximaal zichzelf aan te laten sturen. Als je het zo doet, is er liefde voor de patiënt. Een kinesioloog kun je leren in zijn opleiding om zo te werken. Een vak als kinesiologie leent zich uitstekend voor deze werkwijze. Een goede kinesioloog maakt zichzelf overbodig. De angst voor broodroof is niet de weg van de liefde.”

“Hoe lang duurt het voor dat de gegeven oefeningen effect hebben?”

“Enkele weken is voldoende om een begin te maken. Na drie maanden de oefeningen gebruikt te hebben zie je frappante effecten als afname van bloeddruk, beter slapen, effectiever communiceren, beter slapen, betere prestaties. Wat er in het lijf gebeurt met de oefeningen van HeartMath is zo basaal dat je er blijvend plezier van kunt ondervinden. Ons werk wordt wereldwijd erkend. De relatie tussen hart en brein wordt hersteld. De stress op zich verdwijnt op, maar is niet meer blokkerend. De perceptie van de mens wordt anders. Angsten en boosheid verdwijnen snel en het hartritme ziet er rustig uit. Emoties kunnen makkelijker onder ogen worden gezien, en worden gebruikt als zinvolle informatiebron voor beslissingen en keuzen. Mensen durven dankzij de oefeningen ook meer naar hun gevoelens te gaan. Ze laten zich er niet door meevoeren, maar ze gebruiken de zinvolle informatiebron die emotie met zich meedraagt.”

“Ben je gelukkig?”

“Ja, helemaal. Ik heb inzicht gekregen in hoe ons lichaam werkt; geweldig. Ik heb ontdekt hoe je met de methodiek van HeartMath mensen kunt helpen dichter bij zichzelf te komen en gezond te worden of te blijven. Voor mezelf heeft HeartMath veel betekend.”

“Met wie wil je graag werken met dit systeem?”

“In Nederland zou ik graag met Marco van Basten willen werken. Of met iemand anders die invloed heeft op een groter geheel. HeartMath heeft steeds meer succes in de topsport. In golf, boogschieten, schaatsen en teamsporten worden in korte tijd veel hogere prestaties gehaald en medailles gewonnen.

“Waar heb je een hekel aan?”

“Het woord hekel komt niet in mijn woordenschat voor. Het past niet bij het hart. Maar ik wil je toch een antwoord geven: ik houdt niet zo van mensen die onze technieken afbreken zonder er echt kennis mee gemaakt te hebben, en zonder zich goed te informeren.”

“Hoe oud ga je worden?”

“Ik voel me jong en zie er volgens mij en anderen goed uit. Ik voel me in ieder geval vitaler. Op een goede manier oud worden is toch heerlijk!”

“Is de campagne I love files van jou?”

“Nou, dat niet. Maar ik vind het wel passen bij mijn werk. Ik moest er ontzettend om lachen en vond het een opsteker voor wat ik doe.”

“Kan elke mens liefde ervaren?”

“Ja, daar ben ik absoluut van overtuigd”.

Jacobien en ik verlieten onder de indruk het huis van Kees. Het was laat geworden. We hadden een vriend erbij.

Website : www.hartfocus.nl en www.heartmath.org

Email: k.blase@hartfocus.nl

Artikel: Victor Backus